Krew pępowinowa
Rola krwi pępowinowej w transplantologii
Terminem „krwi pępowinowej” dla uproszczenia określa się tę porcję krwi, która po odpępnieniu noworodka pozostaje w naczyniach łożyska i łożyskowej części pępowiny. Właściwości krwi pępowinowej różnią się w sposób istotny od tych, jakie cechują „normalną” krew. Najistotniejszą odrębnością jest obecność tzw. komórek macierzystych krwiotworzenia, które w normalnych warunkach u ludzi znajdują się jedynie w szpiku kostnym. Komórki te jako jedyne warunkują powodzenie zabiegu przeszczepienia tkanki krwiotwórczej, stąd krew pępowinowa może być wykorzystywana w transplantologii w tych wszystkich przypadkach, w jakich stosowany jest szpik. Komórki macierzyste krwi pępowinowej są pod wieloma względami unikalne – mają dłuższe telomery niż ich odpowiedniki u osób dorosłych oraz aktywny enzym telomerazę, cechują się lepszą dynamiką wzrostu przy mniejszych wymaganiach odnośnie stymulatorów krwiotwórczych, a po przeszczepieniu rzadziej wywołują chorobę „przeszczep przeciwko gospodarzowi”. Komórki te jako materiał transplantacyjny mają mniej nabytych uszkodzeń genomu, a sama krew pępowinowa niesie mniejsze ryzyko przeszczepiania patogenów lub komórek uprzednio immunizowanych przeciwko układowi HLA biorcy. Z uwagi na wspomnianą lepszą niż w przypadku przeszczepu komórek dorosłych dawców dynamikę odnowy układu krwiotwórczego, dla powodzenia zabiegu przeszczepienia wystarczy ich kilkakrotnie mniejsza liczba niż jest wymagana przy przeszczepach szpiku. Praktycznym problemem natomiast jest ich stosunkowo mała liczba w możliwej do pozyskania porcji krwi pępowinowej, co ogranicza przydatność ich stosowania dla leczenia przeszczepem dorosłych pacjentów o dużej masie ciała. Rozwiązaniem tego problemu będą coraz skuteczniejsze metody namnażania komórek krwi pępowinowej przed ich przeszczepieniem, w warunkach in vitro.
Wspomniane już zalety krwi pępowinowej są wystarczającym argumentem dla jej wykorzystywania zamiast szpiku dla celów przeszczepów krwiotwórczych. Głównym argumentem za jej stosowaniem jest jednak co innego – jest ona jedynym źródłem komórek nie wymagającym używania metod inwazyjnych odnośnie dawcy, stanowiącym w normalnych warunkach „materiał odpadowy”. Pozyskanie krwi pępowinowej nie stanowi żadnego zagrożenia dla rodzącej ani noworodka i nie stwarza dylematów natury etycznej ani religijnej.
Do chwili obecnej wykonano na świecie ponad 1 000 zabiegów przeszczepiania krwi pępowinowej, a liczba ta rośnie z każdym rokiem.
Źródło www.activisionlife.pl
|